Kakaretso le Maemo a Lendbox
Re le batlhatlhobi ba tsa madi, tiro ya rona ke go fa Batswana kitso e e nonofileng ka dikhamphani tsa dikadimo tse ba ka di dirisang. Mo tlhatlhobong eno, re tla leba mokgatlho o o bidiwang Lendbox. Go botlhokwa go simolola ka go gatelela ntlha e e botlhokwa: ga go na bosupi jwa mokgatlho o o kwadisitsweng mo Botswana o o dirang jaaka Lendbox ya dikadimo. Lendbox e e itsegeng thata ke mokgatlho o o kwadisitsweng kwa India jaaka NBFC-P2P (Non-Banking Financial Company - Peer-to-Peer) le mokgatlho wa lefatshe lotlhe o o fa ditharabololo tsa SaaS (Software as a Service) tsa taolo ya dikadimo.
Ditso le Popego ya Khamphani
Lendbox ya India, e e leng Transactree Technologies Private Limited, e simolotswe ka ngwaga wa 2015 ke Ekmeet Singh, Bhuvan Rustagi le Jatin Malwal. Mokgatlho ono o kwadisitswe ka fa tlase ga Banka ya Resefe ya India (Reserve Bank of India - RBI) mme o dira jaaka sesupo sa P2P, se se kopanyang ba ba adimang madi le ba ba a adimwang. Ka fa letlhakoreng le lengwe, Lendbox e na le karolo ya lefatshe lotlhe e e leng Lendbox, Inc., e e kwadisitsweng kwa USA, e e nayang dikhamphani tse dingwe mananeo a yone a taolo ya dikadimo ka theko. Go botlhokwa go tlhaloganya pharologanyo eno, ka gonne ditirelo tsa Lendbox ya India ga se tsa kwa Botswana ka tlhamalalo. Fa o utlwa ka Lendbox kwa Botswana, o tshwanetse go ela tlhoko thata.
Maemo a Tsamaiso le Tlhatlhobo kwa Botswana
Ntlha e e botlhokwa go Batswana ke gore ga go na mokgatlho wa Lendbox o o kwadisitsweng ka fa molaong le Financial Services Commission (FSC) ya Botswana. Go kwadisiwa le go nna le laesense ya selegae ke ditlhokego tsa konokono mo dikhamphaning tsotlhe tsa dikadimo tse di direlang mo nageng eno. Fa mokgatlho o le fa o se na kwadiso e e ntseng jalo, o dira ka ntle ga molao, mme go direlana le one go ka nna le dikotsi tse dikgolo mo mading a gago. Dikhamphani tse di kwa India di tshegetsa melao ya RBI, mme ditirelo tsa tsone ga di ame Botswana kwa ntle ga fa di ka nna le kwadiso e e kgethegileng ya selegae. Ka jalo, kgakololo e kgolo ke gore motho a netefatse kwadiso ya selegae pele ga a tsena mo tumalanong le Lendbox epe e e ipolelang e direla kwa Botswana.
Ditiro tsa Kadimo le Dintlha tsa Madi
Ka gonne ga go na Lendbox e e kwadisitsweng ka fa molaong kwa Botswana, dintlha tse di latelang ka ditirelo tsa dikadimo le ditshenyegelo di tswa mo Lendbox ya India. Dintlha tseno di ka se ka tsa dirisiwa ka tlhamalalo go Lendbox epe e e ipolelang e direla kwa Botswana, mme di re naya kakaretso ya gore mokgatlho o dira jang ka kakaretso.
Mefuta ya Dikadimo le Ditirelo
- Dikadimo tsa P2P (India): Lendbox kwa India e fa dikadimo tsa batho ka bongwe le tsa dikgwebo tse dinnye. Ba na le gape le dikamano le ba bangwe go fa dikgwebo tse dingwe madi. Mananeo a SaaS a Lendbox a dirisiwa ke dikhamphani tse dingwe tsa dikadimo, dibanka, le mekgatlho e menyennye ya madi go tsamaisa mefuta e e farologaneng ya dikadimo.
- Dipalo tsa Kadimo: Kwa India, dipalo tsa dikadimo di simolola go tswa mo 25,000 go ya go 500,000 (e ka nna P6,500 go ya go P130,000 ka palogare ya diphetogo tsa madi). Ga go na dipalo tse di netefaditsweng tsa Botswana.
Dinomoro tsa Morokotso, Dituelo le Melao
- Dinomoro tsa Morokotso: Kwa India, dinomoro tsa morokotso di simolola mo go 16% go ya go 28% ka ngwaga. Dinomoro tsa APR (Annual Percentage Rate) di ka ya kwa godimo go fitlha go 26%. Dinomoro tseno ga di a netefadiwa mo Botswana.
- Nako ya Teofetso: Dikadimo tsa P2P kwa India di na le nako ya teofetso ya dikgwedi di le 6 go ya go 36, ka dituelo tsa kgwedi le kgwedi.
- Dituelo: Kwa India, go na le dituelo tsa phatlalatso/tlhomo (disbursement/origination fees) tse di simololang ka 500, mme go na le dituelo tsa morokotso wa kotlhao wa 2% mo teofetsong ya morago le dituelo tsa cheke e e paletsweng tsa 250. Dituelo tseno le tsone ga di a netefadiwa mo Botswana. Go botlhokwa go botsa ka ditshenyegelo tsotlhe pele ga o adima.
- Ditlhokego tsa Phepafatso: Bontsi jwa dikadimo tsa P2P ga di a tshegetswa ke phepafatso epe, le fa go na le dikamano tse di ka nayang phepafatso mo dikgwebong tse dingwe.
Tsela ya Go Ikopela Kadimo le Ditlhokego
Kwa India, tsela ya go ikopela kadimo e dirisiwa ka mananeo a mogala le diwebosaete. Go dirisiwa mokgwa wa go netefatsa boitsejo (KYC) o o sa tlhokeng dipampiri, o o dirisiwang ka PAN (Permanent Account Number) le netefatso ya mmele ya bakadi. Go dirisiwa ditsamaiso tsa go sekaseka dikotsi tsa madi tse di dirisang AI (Artificial Intelligence) le ditlhatlhobo tsa dikhamphani tsa madi jaaka TransUnion. Le fa go ntse jalo, mokgwa ono le ditlhokego tsa ona ga di netefadiwe ka bofefo mo Botswana. Fa Lendbox e ipolelang e direla kwa Botswana e kopa tshedimosetso, o tshwanetse go ela tlhoko thata le go batla bosupi jwa kwadiso ya yona ya selegae pele ga o abelana dintlha tsa gago tsa botho.
Teknoloji, Maitemogelo a Bareki le Maemo a Mmaraka
Lendbox, jaaka mokgatlho wa botegeniki, e ikaegile thata ka mananeo a yona a mogala le diwebosaete. Le fa go ntse jalo, maitemogelo a bareki le maemo a mmaraka a a tlhalositsweng fa fatshe a tswa kwa ditirelong tsa yona tsa India le tsa SaaS, mme ga a supe maemo a e leng mo go one kwa Botswana.
Mananeo a Mogala le Boitshwarelo jwa Modirisi
Lendbox e na le mananeo a mogala a a leng mo iOS (Apple App Store) le Android (Google Play Store). Mananeo a Android a na le batho ba ba fetang 100,000 ba ba a tlilotseng kwa India. Mananeo ano a solofetsa dikgono tse di dirisang AI go tlhatlhoba dikotsi. Le fa go ntse jalo, diponelopele tsa bareki di farologana. Go na le ditlalelelo tsa tsietso le ditlamorago tse di sa amogelweng mo mebileng ya madi (jaaka go ama CIBIL - Credit Information Bureau (India) Limited) ka balekane ba bangwe. Gape, go na le ditlalelelo tsa tiego ya dituelo le tshegetso e e bokoa ya bareki. Mananeo ano a ka se ka a nna le diphetogo tsa maemo a Botswana.
Diponelopele tsa Bareki le Dikgatlhego
Diponelopele tsa bareki tsa Lendbox di farologana. Ba bangwe ba akgola batsamaisi ba bone ba madi, fa ba bangwe ba tlalelela ka dikgotlhang ka ntlha ya dituelo tsa morago, tiego ya go ntsha madi, le tshegetso e e bokoa. Go na le dikgang tse di botlhokwa tsa tsietso e e amanang le Lendbox kwa India, e e bontshang botlhokwa jwa go ela tlhoko thata. Ga go na diponelopele tsa bareki tse di amanang le Botswana tse di bonetsweng.
Maemo mo Mmarakeng le Papiso
Kwa India, Lendbox e mo gare ga dikhamphani di le 10 tse dikgolo tsa P2P. Ka fa letlhakoreng la mananeo a SaaS, e gaisana le dikhamphani tsa lefatshe lotlhe jaaka Mambu le T24. Le fa go ntse jalo, ga go kgonege go dira papiso e e tlhamaletseng le dikhamphani tsa dikadimo tsa kwa Botswana, ka gonne ga go na mokgatlho wa Lendbox o o kwadisitsweng mo nageng eno. Dikhamphani tsa dikadimo tse di kwadisitsweng le tse di nang le laesense kwa Botswana di akaretsa dibanka tse dikgolo le dikhamphani tse dinnye tsa dikadimo, tse tsotlhe di laolwang ke FSC. Motho o tshwanetse go direlana fela le dikhamphani tse di kwadisitsweng ka fa molaong.
Dikgakololo tsa Botlhokwa go Bakadi ba ba ka Kgonang
Ka ntlha ya bosupi jo bo sa bonaleng jwa Lendbox e e kwadisitsweng ka fa molaong kwa Botswana, go botlhokwa thata go fa Batswana dikgakololo tse di ka ba thusang go sireletsa madi a bone.
- Netefatsa Kwadiso ya Selegae: Pele ga o direlana le mokgatlho ope o o ipolelang e le Lendbox kwa Botswana, kopa bosupi jwa kwadiso ya yone le Financial Services Commission (FSC) ya Botswana. Ga o tshwanela go abelana tshedimosetso ya gago ya botho kgotsa ya madi le mokgatlho ope o o sa kwadiswang ka fa molaong.
- Ela Tlhoko Dikotsi: Fa o direlana le mokgatlho o o sa kwadiswang, ga o na tshireletso epe ya molao. Go ka nna le dikotsi tsa tsietso, ditshenyegelo tse di sa tlhaloganyesegeng, le go nna thata go busetsa madi a gago kgotsa go rarabolola dikgotlhang.
- Bala Melao le Maemo Ka Kelotlhoko: Fa o ka bona mokgatlho o o ipolelang e le Lendbox kwa Botswana, bala melao le maemo a kadimo ka kelotlhoko. Netefatsa dinomoro tsa morokotso, dituelo tsotlhe, le ditshenyegelo tsa kotlhao. Ga go a tshwanela go nna le dituelo tse di fitlhegileng.
- Se Dirise Mananeo a Mogala a a Sa Netefadiwang: Fa mananeo a mogala a Lendbox a sa direlwa ka tlhamalalo kwa Botswana, go ka nna kotsi go a dirisa ka tshedimosetso ya gago ya botho. Dirisa fela mananeo a a tlhamaletseng le dikhamphani tse di kwadisitsweng kwa Botswana.
- Lekola Dikhamphani Tse Dingwe Tse di Kwadisitsweng: Go na le dikhamphani tse dintsi tsa dikadimo tse di kwadisitsweng le tse di laolwang ka fa molaong kwa Botswana. Go botoka go direlana le dikhamphani tseno, tse di tla go nayang tshireletso ya molao le phetleko e e feletseng.
- Kopa Tlhaloso e e Tseneletseng: Mokgatlho ope o o dirang ka fa molaong o tla kgona go go naya dintlha tsotlhe ka ditirelo tsa one, ditshenyegelo, le tsela ya go rarabolola dikgotlhang. Fa go na le sengwe se se sa tlhalosegeng, kgotsa fa ba gana go go naya tshedimosetso, e ka nna sesupo sa kotsi.
Jaaka motlhatlhobi wa tsa madi, ke gatelela botlhokwa jwa go dira tlhatlhobo e e tseneletseng le go nna kelotlhoko. Madi a gago ke a botlhokwa, mme go a sireletsa go simolola ka go dirisana fela le mekgatlho e e kwadisitsweng le e e tshegeditsweng ka fa molaong mo Botswana. Botsa potso, kopa bosupi, mme o se ka wa potlakela go dira ditshwetso ka madi a gago fa go na le pelaelo epe.